Interpretacja praktyczna (dla strzelców):
- Przechodząc ze „standardowej” wysokości (okolice 2.6" HOB) na 1.93" nad szyną, far zero potrafi się przesunąć o kilkadziesiąt metrów.
- Przy 2.26" i 2.91" zmiana jest już „doktrynalna”: to zaczyna być inny system holdów, a nie tylko kosmetyka.
Co to oznacza na tarczy: offset bliski, „mid-range rise” i holdy
A) Offset na bliskich dystansach rośnie (i to jest nieuniknione)
W odległościach rzędu 3–15 m pocisk nie ma czasu „wspiąć się” do LOS, więc trafienie będzie zasadniczo niżej o HOB (plus/minus minimalne efekty kąta). Dlatego:
- przy standardzie ~2.6" HOB mówimy o ~6.5–7 cm „nisko”,
- przy Hydra (~4.125" HOB) mówimy już o ~10.5 cm „nisko”.
To jest krytyczne przy:
- strzelaniu precyzyjnym w małe strefy (A-zone, head-box),
- strzelaniu „przez przeszkody” (porty, szczeliny),
- sytuacjach, gdzie 2–4 cm błędu robi różnicę.
B) Im wyższy montaż, tym wyżej „górka” toru względem LOS (dla tego samego zera)
Ponieważ musisz podnieść lufę bardziej, pocisk „przelatuje” wyżej nad LOS w środkowej fazie. Dla 50 m zera często daje to komfortowy „battle zero” do ~200 m, ale przy bardzo wysokich HOB:
- rośnie maksymalne przewyższenie nad LOS,
- rosną różnice między „hold center” a „hold low” na 100–150 m,
- łatwiej o przestrzelenia małych celów, jeśli strzelec trzyma „w punkt” bez świadomości krzywej.
C) Zmiana HOB zmienia nie tylko far zero, ale i „mapę poprawek”
W praktyce, jeśli przesiadasz się:
- z 1.42–1.72" nad szyną na 2.26–2.91",to warto:
- zbudować nowe, proste reguły holdów (np. 7 m / 15 m / 25 m / 50 m / 100 m),
- potwierdzić far zero realnie (np. 200–350 m, zależnie od wybranego zera),
- nie zakładać, że „50/200 zachowa się tak samo”.
Praktyczna porada: mapowanie karabinka na różnych dystansach (po zmianie wysokości montażu).
Zmiana wysokości osi optyki (HOB) zmienia offset na blisko i przesuwa drugie zero. Żeby nie opierać się na „gotowcach”, zrób krótkie mapowanie po ustawieniu zera.
1) Procedura w skrócie
- Ustaw lub potwierdź zero na 25 m albo 50 m.
- Zmapuj trafienia na kilku dystansach i zapisz odchyłkę względem kropki lub krzyża.
2) Minimalny zestaw dystansów do mapowania
- 5 m, 10 m, 15 m – offset (trafiasz nisko).
- 25 m / 50 m – potwierdzenie zera.
- 100 m – kontrola „środka”.
- 200 m i 300 m – sprawdzenie trendu i weryfikacja „drugiego zera” (na ile pozwala strzelnica).
3) Zasada na blisko
Na 5–15 m pocisk praktycznie nie zdąży wejść w linię celowania, więc trafiasz niżej mniej więcej o HOB. Im wyższy montaż (1.93 / 2.26 / 2.91), tym większe „trzymanie w górę” na blisko. Trenuj z małymi celami aby wymusić precyzję i zapamiętać przewyższenia.
4) Jak potwierdzić „drugie zero”
- Zero 25 m: sprawdź grupę na 300 m, a przy wysokich montażach dodatkowo 350–400 m.
- Zero 50 m: sprawdź na 200 m, a przy wysokich montażach dodatkowo 250–300 m.
5) Efekt końcowy
Zrób sobie prostą „kartę holdów” z odchyłkami dla: 5/10/15/25(or 50)/100/200/300 m. Będziesz mógł zawsze do niej wrócić w razie wątpliwości. Dodatkowo ćwicz strzelanie na różnych dystansach używając mniejszych celi, dzięki temu będziesz zmuszony pracować na poprawkach, przez co je szybciej zapamiętasz i staną się intuicyjne.
Znaj swoje zero!
Od „wysokości nad szyną” do realnego HOB (nad lufą)
Dla AR-15 powszechnie przyjmuje się, że odległość od osi przewodu lufy do górnej powierzchni szyny Picatinny na upperze to około 1.215".
Zatem przybliżony HOB:
HOB ≈ (wysokość osi optyki nad szyną) + 1.215"
Często spotkasz też regułę, że płaszczyzna przyrządów celowniczych AR-15 jest około 2.6" ponad osią lufy (to skąd bierze się „absolute co-witness”).
„Drugie zero” dla zera 25 m i 50 m – jak się przesuwa wraz z wysokością.
Szacunki dla wskazanej konfiguracji (14,5” + 55 gr FMJ)
Punkt odniesienia (dlaczego akurat tak)
- W praktyce strzeleckiej funkcjonuje koncepcja „25/300” dla karabinków 5.56 (near zero ~25 m i far zero ~300 m) – jako schemat szkoleniowy/bojowy.
- Dla „50/200” (często w jardach) typowo mówi się o far zero rzędu ~200–225 yd, zależnie od konfiguracji.
- 25 m zero → far zero ~300 m dla standardowej wysokości zbliżonej do „absolute” (XPS).
- 50 m zero → far zero ~210 m jako sensowny „metryczny odpowiednik” popularnych opisów 50/200–225 yd (to przybliżenie).
Wstęp
Wysokość montażu optyki w karabinku AR-15 jest jednym z tych parametrów, które w praktyce strzeleckiej potrafią „po cichu” zmienić zachowanie zestawu — mimo że sam proces zerowania wygląda identycznie: ustawiamy punkt trafienia na zadanym dystansie i uznajemy temat za zamknięty. W rzeczywistości jednak zmiana wysokości osi celownika nad lufą (tzw. height over bore) nie tylko wpływa na znany wszystkim offset na bliskich dystansach, ale również przesuwa w przestrzeni drugi punkt przecięcia toru lotu pocisku z linią celowania, czyli tzw. „drugie zero” (far zero). Im wyżej znajduje się optyka, tym większego kąta uniesienia osi lufy wymaga osiągnięcie tego samego zera na krótkim dystansie — a to z kolei zmienia geometrię całej trajektorii względem linii celowania i powoduje, że „dalekie” przecięcie wypada w innym miejscu niż strzelec intuicyjnie zakłada, bazując na popularnych schematach typu 25/300 lub 50/200.
Celem tego artykułu jest pokazanie tej zależności w sposób praktyczny, zrozumiały i przydatny na strzelnicy. Analizę opieramy na wspólnym punkcie odniesienia: karabinek AR-15 w kalibrze .223/5.56 z lufą 14,5” oraz amunicją 55 gr FMJ. W dwóch równoległych wariantach porównamy konsekwencje zerowania na 25 m oraz na 50 m, a następnie prześledzimy, jak wraz ze wzrostem wysokości osi celownika przesuwa się „drugie zero”. Jako przykłady posłużą cztery popularne konfiguracje wysokości: EOTech w dwóch realnych wariantach wysokości (XPS oraz EXPS), a także kolimator Aimpoint na montażach Scalarworks 1.93”, Unity FAST 2.26” oraz GBRS Hydra 2.91”. W tekście jasno zaznaczamy, że przedstawione wartości mają charakter modelowy (wynikają z przyjętych parametrów amunicji i typowych danych balistycznych) i służą przede wszystkim do zrozumienia trendu oraz skali zmian — tak, aby strzelec mógł świadomie dobrać zero, przewidzieć konsekwencje wysokiego montażu i zaplanować weryfikację na dystansie, zamiast opierać się wyłącznie na obiegowych „gotowcach”.
Co dokładnie znaczy „wysokość montażu” i dlaczego zmienia drugie zero?
W optyce kolimatorowej/holograficznej interesuje nas nie „ile jest risera”, tylko wysokość osi celowania ponad osią przewodu lufy (HOB – height over bore). Mechanicznie:
- Linia celowania (LOS) jest linią prostą (celownik → cel).
- Tor pocisku jest krzywą (zaczyna „poniżej LOS”, wznosi się względem LOS, potem opada).
- Żeby pocisk przeciął LOS na zadanym dystansie zera (np. 25 m lub 50 m), musisz ustawić kąt podniesienia osi lufy względem LOS.
Im wyżej jest optyka (większy HOB), tym:
- Na wylocie pocisk startuje bardziej „pod” LOS (większy offset mechaniczny).
- Żeby trafić „w punkt” na krótkim zerze, lufa musi być skierowana odrobinę bardziej w górę.
- Skutkiem tego pocisk dłużej pozostaje powyżej LOS, zanim grawitacja i opór powietrza „ściągną go” z powrotem.
- W efekcie drugie zero (far zero) przesuwa się dalej.
To jest czysta geometria w połączeniu z balistyką zewnętrzną: zmieniasz warunek brzegowy (położenie LOS nad lufą), więc zmieniasz kąt, a kąt determinuje, gdzie krzywa toru lotu przetnie linię prostą po raz drugi.
Przykładowe zestawy poddawane analizie (oś optyki nad szyną).
EOTech bezpośrednio na szynie komory zamkowej.
- XPS (absolute co-witness): ok. 1.41–1.42"
- EXPS (lower 1/3 co-witness): ok. 1.71–1.72"
Aimpoint + Scalarworks 1.93
- Deklarowana wysokość osi optyki nad szyną: 1.93" (49 mm).
Aimpoint + Unity FAST (Micro) 2.26
- Deklarowana wysokość osi optyki nad szyną: 2.26".
Aimpoint + GBRS Hydra 2.91
- Deklarowana wysokość osi optyki nad szyną: 2.91".
2024-2025 Perun Tac. Wszyskie prawa zastrzeżone. Polityka Prywatności.
Sprawdź
Znajdź nas na social mediach
+48 453 300 536
info@peruntac.pl
Kontakt